تفاوت تیرآهن و هاش؛ راهنمای مقایسه و خرید

تیرآهن IPE و هاش چه شکلی دارند؟

اگر از انتهای شاخه به مقطع نگاه کنید، دو قسمت اصلی می‌بینید: جان، بخش میانی مقطع است و بال‌ها در دو طرف آن قرار دارند. در IPE، سطح داخلی و خارجی بال‌ها موازی‌اند و پهنای بال نسبت به ارتفاع مقطع کمتر است. در هاش، بال‌ها پهن‌ترند و ظاهر مقطع به حرف H نزدیک می‌شود.

نام‌گذاری IPE به‌عنوان مقطع I با بال موازی و HE به‌عنوان مقطع بال‌پهن در جداول رسمی ArcelorMittal به‌کار رفته است. برای سفارش، نام دقیق سری را بنویسید؛ واژه «تیرآهن» به‌تنهایی مشخص نمی‌کند کدام مقطع را می‌خواهید.

از روی ظاهر می‌توان تفاوت کلی را دید، اما تشخیص ظاهری برای تعیین همه مشخصات کافی نیست. ضخامت جان و بال، ابعاد دقیق و رده فولاد باید از جدول محصول و مدارک همان محموله بررسی شوند. تشخیص مقطع را هم با تعیین توان تحمل بار اشتباه نگیرید؛ آن بخش به محاسبه مهندسی نیاز دارد.

تفاوت HEA، HEB و نام بازاری هاش

HEA و HEB دو سری از مقاطع بال‌پهن‌اند. برای یک عدد نامی یکسان، ابعاد و وزن آن‌ها متفاوت است. در گفت‌وگوی بازار ممکن است HEA را هاش سبک و HEB را هاش سنگین بنامند. این عبارت‌ها برای شناخت اولیه مفیدند، اما بهتر است نشانه دقیق محصول در پیش‌فاکتور درج شود.

عبارت «هاش ۲۰» هنوز اطلاعات کافی نمی‌دهد. باید معلوم شود منظور HEA ۲۰۰ است یا HEB ۲۰۰ یا سری دیگری. همچنین «سبک» بودن نام یک سری را با اختلاف وزن احتمالی یک شاخه نسبت به مشخصات همان سری اشتباه نگیرید. ابتدا سری مقطع را مشخص کنید و بعد وزن آن را بررسی کنید.

اگر در نقشه یا فاکتور نام IPB آمده، از تهیه‌کننده مشخصات بخواهید معادل دقیق آن را روشن کند. نام قدیمی یا نام بازاری نباید باعث شود دو طرف معامله، دو محصول متفاوت را در نظر بگیرند. یک تأیید مکتوب کوتاه درباره نشانه مقطع، از اختلاف هنگام تحویل جلوگیری می‌کند.

جدول مقایسه تیرآهن و هاش سایز ۲۰

مثال زیر نشان می‌دهد چرا عدد سایز به‌تنهایی کافی نیست. سه مقطع IPE ۲۰۰، HEA ۲۰۰ و HEB ۲۰۰ در یک گروه نامی قرار می‌گیرند، ولی ارتفاع واقعی، پهنای بال و وزن هر متر آن‌ها برابر نیست. اعداد جدول مشخصات اسمی محصول‌اند و قیمت یا نتیجه آزمایش بار شما نیستند.

منبع ابعاد: جدول IPE و جدول HE. برای شاخه ۱۲ متری، وزن محاسباتی این سه ردیف به‌ترتیب ۲۶۸٫۸، ۵۰۷٫۶ و ۷۳۵٫۶ کیلوگرم است. این اعداد از ضرب وزن هر متر در ۱۲ به دست آمده‌اند؛ وزن تحویلی باید جداگانه کنترل شود.

اگر در استعلام فقط «سایز ۲۰» نوشته شود، اختلاف وزن بزرگی پنهان می‌ماند. همین اختلاف روی مقدار فولاد و برآورد هزینه اثر دارد. بنابراین، مقایسه قیمت شاخه‌ها را پس از تعیین نوع مقطع انجام دهید. از جدول وزن نیز برای برآورد استفاده کنید، نه برای تغییر مقطع نقشه.

تیرآهن بهتر است یا هاش؟

برای این پرسش پاسخ یکسانی وجود ندارد. مقطع مناسب به نوع عضو، بار واردشده، طول عضو، اتصالات و شرایط مهار آن بستگی دارد. پهن‌تر بودن بال یا بیشتر بودن وزن، به‌تنهایی انتخاب درست را تعیین نمی‌کند. اگر نقشه IPE خواسته است، خرید هاش به امید ایمنی بیشتر، تصمیمی است که باید پیش از اجرا با محاسب بررسی شود.

گاهی در معرفی محصولات، تیرآهن معمولی برای تیر و هاش برای ستون پیشنهاد می‌شود. این توضیح کلی را به دستور خرید تبدیل نکنید. آنچه برای یک پروژه مناسب است، ممکن است برای پروژه دیگر مناسب نباشد. خریدار باید مقطع تأییدشده را تأمین کند؛ نه اینکه با یک جدول عمومی، عضو سازه را انتخاب کند.

اگر محصول نقشه در دسترس نیست، اطلاعات محصول پیشنهادی را بگیرید و برای بررسی فنی ارسال کنید. نشانه مقطع، رده فولاد و جدول مشخصات را ضمیمه کنید. پس از تأیید، پیش‌فاکتور را بر اساس محصول پذیرفته‌شده اصلاح کنید تا محصول اولیه و جایگزین در مدارک با هم اشتباه نشوند.

سایز تیرآهن با رده فولاد فرق دارد

نشانه‌ای مثل IPE ۲۰۰ شکل و اندازه مقطع را معرفی می‌کند، اما به‌تنهایی همه ویژگی‌های فولاد را نمی‌گوید. رده فولاد مشخصه جداگانه‌ای است که باید با نقشه و مدارک پروژه تطبیق داشته باشد. دو شاخه با ظاهر و سایز یکسان الزاماً از نظر مشخصات ماده یکسان نیستند.

هنگام استعلام، رده نوشته‌شده در مشخصات فنی را عیناً منتقل کنید. اگر در پاسخ فروشنده نام یا کد دیگری آمده، معادل بودن را فرض نکنید. از دفتر فنی بخواهید آن را بررسی کند. نام کارخانه نیز جای درج مشخصات فنی را نمی‌گیرد؛ سفارش باید هم محصول و هم الزامات موردنیاز را روشن کند.

برای سفارش‌های نیازمند گواهی، پیش از پرداخت بپرسید چه مدرکی همراه بار ارائه می‌شود و آیا شناسه آن به محموله قابل ارتباط است. دریافت یک کاتالوگ عمومی کارخانه با دریافت گواهی محصول همان بار تفاوت دارد. مدارک موردنیاز را در درخواست و پیش‌فاکتور ثبت کنید.

مقایسه وزن و قیمت تیرآهن هنگام خرید

ابتدا واحد قیمت را یکسان کنید. قیمت هر شاخه بدون طول و مشخصات دقیق قابل مقایسه نیست. برای تبدیل قیمت شاخه‌ای به برآورد قیمت هر کیلو، قیمت شاخه را بر وزن مبنای همان شاخه تقسیم کنید. از فروشنده بپرسید این وزن اسمی است، وزن اعلامی کارخانه است یا وزن واقعی حاصل از توزین.

مثال فرضی: اگر دو پیشنهاد برای IPE ۲۰۰ دارید، طول شاخه و کارخانه را نیز مقایسه کنید. بعد هزینه تحویل، برش و سایر هزینه‌های درج‌شده را اضافه کنید. مقایسه IPE ۲۰۰ با HEB ۲۰۰ صرفاً از روی قیمت شاخه، مقایسه دو کالای هم‌مشخصات نیست.

در صفحه قیمت تیرآهن مشخصات ردیف‌های موردنظر را بررسی کنید. سپس مقدار خرید، زمان بارگیری و محل تحویل را برای استعلام اعلام کنید. هزینه نهایی پیشنهادی را همراه با شرایط پرداخت و اعتبار پیش‌فاکتور بخوانید.

چه مشخصاتی در سفارش تیرآهن نوشته شود؟

• نشانه کامل مقطع، مانند IPE ۲۰۰ یا HEB ۲۰۰.
• رده فولاد و الزامات فنی مطابق نقشه.
• طول هر شاخه و تعداد یا مقدار موردنیاز.
• کارخانه یا محدودیت تأمین‌کننده، در صورت تعیین در قرارداد.
• برش، سوراخ‌کاری یا خدمات دیگر، فقط با اندازه‌های تأییدشده.
• مدارک همراه بار، محل تحویل و مبنای تسویه وزن.

نمونه فرضی درخواست: ۱۰ شاخه IPE ۲۰۰ به طول ۱۲ متر، با رده فولاد و مدارک مطابق مشخصات پروژه، تحویل در نشانی کارگاه. قیمت کالا و هزینه حمل جداگانه اعلام شود.

اگر برش لازم دارید، طول قطعات را به‌صورت فهرست بدهید. روشن کنید اندازه اعلامی، طول نهایی قطعه است یا طول خام برای برش. همچنین مشخص کنید باقیمانده شاخه‌ها متعلق به چه کسی است و هزینه برش چگونه محاسبه می‌شود. این جزئیات را پیش از آماده‌سازی بار قطعی کنید.

هنگام تحویل تیرآهن و هاش چه چیزهایی را کنترل کنیم؟

ابتدا تعداد، طول و نشانه مقاطع را با سفارش تطبیق دهید. سپس ابعاد نمونه‌ای را با جدول محصول مقایسه کنید. برای اندازه‌گیری، از ابزار مناسب و فرد مسئول استفاده کنید. یک مشاهده سریع از انتهای شاخه نمی‌تواند جای کنترل دقیق ابعاد و مدارک را بگیرد.

• نام تولیدکننده و مشخصات پلاک با پیش‌فاکتور یکسان باشد.
• نوع مقطع و سری هاش دقیقاً مطابق سفارش باشد.
• طول شاخه‌ها یا قطعات برش‌خورده کنترل شود.
• گواهی محصول و شناسه بار، در صورت درخواست، بررسی شود.
• تاب، پیچیدگی، ضربه یا آسیب مشکوک برای بررسی ثبت شود.
• برگه باسکول و صورت‌جلسه تحویل همراه مدارک خرید نگهداری شود.

اگر مقطع خواسته‌شده در پروژه قوطی است، مشخصات آن را با مشخصات تیرآهن یکی نگیرید. راهنمای خرید پروفیل و قوطی روش ثبت ابعاد، ضخامت و طول مقطع بسته را توضیح می‌دهد.

پرسش‌های رایج درباره تفاوت تیرآهن و هاش

آیا تیرآهن ۲۰ و هاش ۲۰ ارتفاع یکسانی دارند؟

همیشه نه. در جدول این مقاله، IPE ۲۰۰ و HEB ۲۰۰ ارتفاع ۲۰۰ میلی‌متر دارند، اما HEA ۲۰۰ ارتفاع ۱۹۰ میلی‌متر دارد. عدد نامی محصول را با همه ابعاد واقعی آن یکسان فرض نکنید.

HEA و HEB را می‌توان به‌جای هم خرید؟

فقط پس از بررسی و تأیید فنی پروژه. تفاوت وزن و ابعاد این سری‌ها به معنی تفاوت مشخصات مقطع است؛ یکسان بودن عدد سایز برای جایگزینی کافی نیست.

هاش همیشه هزینه بیشتری دارد؟

هزینه به مقطع دقیق، وزن، مقدار خرید و شرایط تأمین بستگی دارد. برای مقایسه، دو پیشنهاد هم‌مشخصات بگیرید و هزینه تحویل را هم حساب کنید. از مقایسه قیمت دو سری متفاوت نتیجه کلی نگیرید.

اگر در نقشه فقط «تیرآهن ۱۴» نوشته شده چه کنیم؟

پیش از خرید، نوع مقطع و رده فولاد را از تهیه‌کننده نقشه بپرسید. IPE یا هر سری دیگری را از روی عادت فروشنده فرض نکنید. پاسخ تأییدشده را در مشخصات سفارش درج کنید.